Gastrit, mide iç yüzeyini kaplayan mukozanın iltihaplanması veya tahriş olması durumudur. Karın üst bölgesinde ağrı ya da yanma, hazımsızlık, bulantı, şişkinlik ve erken doyma gibi şikâyetlere yol açabilir. Gastrit kısa süreli gelişebileceği gibi uzun süre devam eden bir durum da olabilir. Belirtilerin nedeni kişiden kişiye değişebildiği için şikâyetlerin değerlendirilmesi önemlidir.
Gastrit Nedir?
Gastrit, mideyi koruyan iç tabakanın iltihaplanmasıdır. Mide mukozası; mide asidi ve sindirim sırasında kullanılan maddelerden mide duvarını koruyan bir bariyer görevi görür. Bu koruyucu yapı zarar gördüğünde tahriş ve iltihap ortaya çıkabilir.
Gastrit her zaman belirti vermeyebilir. Bazı kişilerde yalnızca hafif hazımsızlık görülürken, bazı kişilerde mide ağrısı, bulantı veya yemeklerden sonra rahatsızlık hissi daha belirgin olabilir.
Gastrit Neden Olur?
Gastritin tek bir nedeni yoktur. Mide mukozasını etkileyen farklı faktörler gastrit gelişiminde rol oynayabilir.
En sık karşılaşılan nedenler arasında Helicobacter pylori adı verilen bakteri bulunur. Bu bakteri mide mukozasında yerleşerek iltihaplanmaya neden olabilir.
Bunun yanında özellikle uzun süreli veya uygun olmayan şekilde kullanılan bazı ağrı kesiciler de mide mukozasını tahriş edebilir. Alkol kullanımı, safra sıvısının mideye geri kaçması ve bazı bağışıklık sistemi hastalıkları da gastritle ilişkili olabilir.
Gastrite neden olabilecek veya gelişme riskini artırabilecek faktörler arasında:
- Helicobacter pylori enfeksiyonu
- Bazı ağrı kesici ilaçların uzun süre kullanılması
- Düzenli ve fazla miktarda alkol tüketimi
- Mideyi tahriş edebilen bazı durumlar
- Bağışıklık sistemiyle ilişkili hastalıklar
- İleri yaş
- Daha önce geçirilmiş bazı mide hastalıkları
yer alabilir.
Gastrit Belirtileri Nelerdir?
Gastrit belirtileri kişiden kişiye değişebilir. Bazı kişilerde herhangi bir belirti görülmezken, bazı kişilerde mide bölgesindeki şikâyetler günlük yaşamı etkileyebilir.
Gastritte görülebilecek belirtiler şunlardır:
- Midenin üst kısmında ağrı veya yanma
- Hazımsızlık
- Bulantı
- Şişkinlik
- Yemeklerden sonra rahatsızlık hissi
- Erken doyma
- İştah azalması
- Geğirme
Mide ağrısı veya hazımsızlık her zaman gastrit anlamına gelmez. Reflü, mide ülseri, safra kesesi hastalıkları ve bazı bağırsak sorunları benzer şikâyetlere neden olabilir. Bu nedenle devam eden yakınmaların nedeninin değerlendirilmesi önemlidir.
Gastrit Nasıl Teşhis Edilir?
Gastrit tanısında öncelikle hastanın şikâyetleri, kullandığı ilaçlar, beslenme ve sağlık öyküsü değerlendirilir. Doktor gerekli gördüğünde gastroskopi adı verilen inceleme yapılabilir.
Gastroskopi, ucunda kamera bulunan ince ve esnek bir cihazla yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının incelenmesini sağlayan bir yöntemdir. Gerektiğinde inceleme sırasında mide dokusundan küçük bir örnek alınarak laboratuvarda incelenebilir.
Özellikle Helicobacter pylori açısından değerlendirme yapılması da tanı sürecinin bir parçası olabilir. Kullanılacak test, hastanın durumuna ve doktorun değerlendirmesine göre belirlenir.
Gastrit Tedavisi Nasıl Yapılır?
Gastrit tedavisi, altta yatan nedene göre planlanır. Her gastrit hastasında aynı tedavi yaklaşımı uygulanmaz.
Helicobacter pylori tespit edilmesi durumunda bu bakteriye yönelik tedavi gündeme gelebilir. Mide asidini azaltmaya yönelik ilaçlar veya mide mukozasını korumaya yardımcı ilaçlar da doktor tarafından gerekli görülmesi halinde kullanılabilir.
Gastritin bazı ilaçlarla ilişkili olduğu düşünülüyorsa kullanılan ilaçların doktor tarafından yeniden değerlendirilmesi gerekebilir. Doktor önerisi olmadan düzenli kullanılan ilaçların bırakılması veya değiştirilmesi uygun değildir.
Tedavi sürecinde kişiye özel değerlendirme yapılması, gastritin nedeninin belirlenmesi ve eşlik eden başka bir mide hastalığı olup olmadığının araştırılması önem taşır.
Gastrit Olanlar Nelere Dikkat Etmeli?
Gastrit şikâyetleri bulunan kişilerin mideyi rahatsız edebilecek alışkanlıkları gözden geçirmesi yararlı olabilir. Ancak herkes için aynı beslenme düzeninin uygun olduğu söylenemez.
Kişinin şikâyetlerini artıran yiyecek ve içecekleri fark etmesi, düzenli ve dengeli beslenmesi, alkol tüketiminden kaçınması ve doktor önerisi olmadan ağrı kesici kullanmaması önemlidir.
Özellikle uzun süren mide ağrısı, tekrarlayan hazımsızlık veya tedaviye rağmen devam eden şikâyetlerde altta yatan nedenin araştırılması gerekir.
Gastrit Ne Zaman Doktor Tarafından Değerlendirilmelidir?
Her mide ağrısı acil bir duruma işaret etmez. Ancak bazı belirtiler daha ayrıntılı tıbbi değerlendirme gerektirebilir.
Kanlı kusma, kahve telvesine benzeyen kusmuk, siyah dışkı, açıklanamayan kilo kaybı, şiddetli veya giderek artan karın ağrısı, sürekli kusma ya da belirgin halsizlik gibi durumlarda gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Özellikle tekrarlayan mide şikâyetleri bulunan kişilerde yalnızca belirtileri bastırmaya çalışmak yerine, şikâyetin altında yatan nedenin belirlenmesi önemlidir.
OFM Antalya Hastanesi’nde Tanı ve Tedavi
OFM Antalya Hastanesi’nde ilgili branş hekimleri tarafından hastaların tanı, tedavi ve takip süreçleri güncel tıbbi yaklaşımlar doğrultusunda değerlendirilmektedir. Gastrit hakkında daha fazla bilgi almak ve size en uygun tedavi seçeneklerini öğrenmek için OFM Antalya Hastanesi’nin gastroenteroloji birimiyle iletişime geçin.
Gastrit Hakkında Sık Sorulan Sorular
Gastrit nedir?
Gastrit, mide iç yüzeyini kaplayan mukozanın iltihaplanması veya tahriş olmasıdır. Mide ağrısı, yanma, bulantı, hazımsızlık ve şişkinlik gibi şikâyetlere neden olabilir. Bazı kişilerde ise herhangi bir belirti görülmeyebilir.
Gastrit neden olur?
Gastritin nedenleri arasında Helicobacter pylori enfeksiyonu, bazı ağrı kesicilerin uzun süre kullanılması, yoğun alkol tüketimi ve bazı bağışıklık sistemi hastalıkları bulunabilir. Gastritin nedenini belirlemek için kişinin şikâyetleri ve sağlık öyküsü değerlendirilir.
Gastrit hangi bölüme gider?
Gastrit şikâyetleri için Gastroenteroloji bölümü uygun başvuru alanlarından biridir. Dahiliye (İç Hastalıkları) bölümü de mide ve sindirim sistemi şikâyetlerinin ilk değerlendirmesini yapabilir ve gerekli durumlarda hastayı Gastroenteroloji bölümüne yönlendirebilir.
Gastrit tamamen geçer mi?
Gastritin seyri ve tedaviye yaklaşım, nedenine ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişir. Altta yatan nedenin belirlenmesi ve uygun tıbbi yaklaşımın uygulanması önemlidir. Bu nedenle gastrit şikâyeti bulunan kişilerin doktor değerlendirmesi alması gerekir.
Gastrit ile ülser aynı şey midir?
Hayır. Gastrit mide iç yüzeyindeki mukozanın iltihaplanması veya tahriş olmasıdır. Mide ülseri ise mide veya onikiparmak bağırsağının iç yüzeyinde oluşan daha derin bir yara olarak tanımlanır. İki durumun bazı belirtileri benzer olabilir ancak aynı hastalık değildir.
İlgili Doktorlar
