Astigmat, gözün ışığı doğru şekilde odaklayamaması sonucu ortaya çıkan yaygın bir görme kusurudur. Gözün ön kısmında bulunan kornea veya göz merceğinin normalden farklı bir eğriliğe sahip olması nedeniyle görüntüler net olarak oluşamaz. Astigmat problemi olan kişilerde bulanık görme, göz yorgunluğu, baş ağrısı ve özellikle gece görüşünde zorlanma gibi şikâyetler görülebilir.
Astigmat her yaş grubunda ortaya çıkabilir. Doğuştan görülebileceği gibi zaman içerisinde göz yapısındaki değişikliklere bağlı olarak da gelişebilir. Hafif dereceli astigmat bazı kişilerde belirgin şikâyete neden olmazken, daha yüksek derecelerde günlük yaşam kalitesini etkileyebilecek görme problemlerine yol açabilir.
Astigmat Neden Olur?
Astigmatın temel nedeni, gözün ışığı kıran bölümlerinden biri olan kornea veya göz merceğinin ideal yuvarlak yapıda olmamasıdır. Gözün bu bölümlerindeki şekil farklılığı, ışığın retina üzerine eşit şekilde düşmesini engeller.
Astigmat oluşumunda etkili olabilecek bazı faktörler şunlardır:
- Genetik yatkınlık: Ailesinde astigmat bulunan kişilerde görülme ihtimali daha yüksek olabilir.
- Doğuştan göz yapısı: Bazı kişilerde kornea şekli doğumdan itibaren farklı olabilir.
- Göz yaralanmaları: Kornea yapısını etkileyen travmalar sonrasında astigmat gelişebilir.
- Göz ameliyatları: Bazı cerrahi işlemler sonrasında kornea şeklinde değişiklikler meydana gelebilir.
- Keratokonus gibi göz hastalıkları: Kornea yapısını değiştiren bazı hastalıklar astigmat oluşumuna neden olabilir.
Astigmat oluşumu kişinin bilgisayar kullanması, kitap okuması veya televizyon izlemesi gibi günlük aktivitelerden kaynaklanmaz. Ancak uzun süre yakın mesafeye odaklanmak mevcut görme şikâyetlerinin daha fazla hissedilmesine neden olabilir.
Astigmat Belirtileri Nelerdir?
Astigmat belirtileri, kişinin astigmat derecesine ve göz yapısına göre değişiklik gösterebilir. Bazı kişilerde düşük dereceli astigmat herhangi bir belirti oluşturmazken, yüksek derecelerde görme problemleri daha belirgin olabilir.
En sık görülen astigmat belirtileri şunlardır:
- Uzak veya yakın mesafede bulanık görme
- Görüntülerde gölgelenme veya çiftleşme hissi
- Gece ışıklarda dağılma ve parlama
- Uzun süre okuma sonrası göz yorgunluğu
- Baş ağrısı
- Gözlerde rahatsızlık veya baskı hissi
- Sürekli gözleri kısarak bakma ihtiyacı
Özellikle gece araç kullanırken far ışıklarının dağılması veya ışıkların etrafında halkalar görülmesi astigmatın sık karşılaşılan belirtileri arasında yer alabilir.
Çocuklarda ise astigmat fark edilmediğinde göz tembelliği (ambliyopi) gelişme riski bulunabilir. Bu nedenle çocukların düzenli göz kontrollerinden geçirilmesi önemlidir.
Astigmat Nasıl Teşhis Edilir?
Astigmat tanısı, göz doktoru tarafından yapılan kapsamlı göz muayenesi ile belirlenir. Muayene sırasında gözün görme seviyesi, kırma kusurları ve göz yapısı değerlendirilir.
Tanı sürecinde kullanılan yöntemler arasında şunlar bulunur:
- Görme testi: Kişinin farklı uzaklıklardaki görme seviyesini değerlendirmek için yapılır.
- Otomatik refraktometre ölçümü: Gözün kırma değerlerini belirlemeye yardımcı olur.
- Keratometri: Kornea eğriliğinin ölçülmesini sağlar.
- Kornea topografisi: Kornea yüzeyinin ayrıntılı haritasını çıkarır.
- Göz dibi muayenesi: Gözün arka bölümlerinin değerlendirilmesini sağlar.
Özellikle yüksek dereceli veya düzensiz astigmat durumlarında kornea yapısının detaylı incelenmesi gerekebilir.
Astigmat Tedavisi Nasıl Yapılır?
Astigmat tedavisi, kişinin yaşına, astigmat derecesine, göz yapısına ve yaşam ihtiyaçlarına göre planlanır. Her hasta için aynı tedavi yöntemi uygun olmayabilir.
Gözlük Tedavisi
Astigmat düzeltmesinde en yaygın kullanılan yöntemlerden biri gözlüktür. Astigmat derecesine uygun özel camlar sayesinde ışığın retina üzerinde daha doğru şekilde odaklanması sağlanabilir.
Özellikle çocuklarda ve genç yaş grubunda gözlük tedavisi sık tercih edilen yöntemlerden biridir.
Kontakt Lens Kullanımı
Bazı astigmat hastalarında özel tasarlanmış torik kontakt lensler kullanılabilir. Kontakt lens seçimi göz yapısına uygun şekilde göz doktoru tarafından değerlendirilmelidir.
Lazer Göz Ameliyatları
Uygun göz yapısına sahip kişilerde lazerle görme düzeltme yöntemleri değerlendirilebilir. Ancak lazer tedavisi için kişinin kornea kalınlığı, göz numarası ve genel göz sağlığı gibi birçok kriter incelenir.
Cerrahi Tedaviler
Bazı özel durumlarda göz merceğine yönelik cerrahi yöntemler gündeme gelebilir. Tedavi seçeneği mutlaka kişisel göz değerlendirmesi sonucunda belirlenmelidir.
Astigmat Nasıl Önlenebilir?
Astigmat çoğunlukla göz yapısından kaynaklandığı için tamamen önlenmesi her zaman mümkün değildir. Ancak göz sağlığını korumaya yönelik bazı alışkanlıklar görme kalitesinin korunmasına yardımcı olabilir.
- Düzenli göz muayenesi yaptırmak
- Gözleri aşırı zorlayan uzun süreli ekran kullanımında mola vermek
- Güneş ışınlarına karşı uygun koruyucu gözlük kullanmak
- Göz yaralanmalarından korunmak
- Çocuklarda erken yaşta göz kontrollerini ihmal etmemek
Özellikle ailesinde görme kusuru bulunan kişilerin düzenli kontroller yaptırması erken fark açısından önemlidir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?
Aşağıdaki durumlarda göz doktoruna başvurulması önerilir:
- Görmede belirgin bulanıklık oluşması
- Gece görüşünde ciddi zorlanma yaşanması
- Sık tekrarlayan baş ağrıları
- Gözlerde sürekli yorgunluk hissi
- Mevcut gözlük numarasının yeterli gelmemesi
- Çocuklarda televizyona yakından bakma veya gözleri sıkma davranışı görülmesi
Ani gelişen görme kaybı, gözde ciddi ağrı, ışık çakmaları veya görme alanında değişiklik gibi durumlarda ise gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
OFM Antalya’da Astigmat Tanı ve Tedavi Süreci
OFM Antalya Hastanesi’nde ilgili branş hekimleri tarafından hastaların tanı, tedavi ve takip süreçleri güncel tıbbi yaklaşımlar doğrultusunda değerlendirilmektedir. Astigmat hakkında daha fazla bilgi almak ve size en uygun tedavi seçeneklerini öğrenmek için OFM Antalya Hastanesi’nin göz hastalıkları birimiyle iletişime geçin.
Sık Sorulan Sorular
Astigmat tamamen geçer mi?
Astigmat, göz yapısına bağlı bir görme kusurudur. Bazı kişilerde zaman içerisinde derecesinde değişiklik olabilir. Tedavi yöntemi kişinin göz yapısına göre belirlenir.
Astigmat gözlük kullanmadan düzelir mi?
Astigmatın düzeltilmesi için gözlük, kontakt lens veya uygun hastalarda farklı tedavi seçenekleri değerlendirilebilir. Gözlük kullanımı gerekip gerekmediğine göz doktoru karar verir.
Astigmat ilerler mi?
Astigmat derecesi bazı kişilerde değişiklik gösterebilir. Özellikle çocukluk ve gençlik döneminde düzenli göz kontrolleri önemlidir.
Astigmat gece görmeyi etkiler mi?
Evet, astigmatı olan bazı kişiler özellikle gece ışıkların dağılması, parlama veya bulanıklık gibi şikâyetler yaşayabilir.
Astigmat ve miyop aynı şey midir?
Hayır. Miyop uzak görmede bulanıklığa neden olan farklı bir görme kusurudur. Astigmat ise kornea veya göz merceğinin düzensiz şekli nedeniyle oluşur.
Astigmat çocuklarda görülür mü?
Evet. Astigmat çocuklarda doğuştan bulunabilir veya gelişim döneminde ortaya çıkabilir. Erken teşhis çocuklarda görme gelişimi açısından önemlidir.
Astigmat ameliyat ile tedavi edilir mi?
Uygun göz yapısına sahip kişilerde bazı cerrahi yöntemler değerlendirilebilir. Bunun için detaylı göz muayenesi gerekir.
Astigmat için hangi bölüme gidilir?
Astigmat değerlendirmesi ve tedavisi için Göz Hastalıkları (Oftalmoloji) bölümüne başvurulmalıdır.
