Crohn hastalığı, sindirim sisteminin herhangi bir bölümünde iltihaplanmaya neden olabilen, uzun süreli bir inflamatuvar bağırsak hastalığıdır. En sık ince bağırsağın son kısmını ve kalın bağırsağın başlangıcını etkiler. Hastalık dönem dönem alevlenebilir ve belirtilerin azaldığı, hatta kaybolduğu remisyon dönemleri görülebilir.
Crohn hastalığı yalnızca bağırsakları değil, bazı kişilerde cildi, eklemleri ve gözleri de etkileyebilir. Ülseratif kolit ile aynı hastalık değildir; ikisi de inflamatuvar bağırsak hastalıkları grubunda yer alsa da sindirim sistemini etkileme biçimleri farklıdır.
Crohn Hastalığı Belirtileri Nelerdir?
Crohn hastalığının belirtileri, bağırsakta iltihaplanmanın bulunduğu bölgeye ve hastalığın şiddetine göre değişir. Bazı kişilerde hafif şikâyetler görülürken bazılarında günlük yaşamı etkileyen daha belirgin yakınmalar ortaya çıkabilir.
En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
-
Uzun süren veya tekrarlayan ishal
-
Karın ağrısı ve kramplar
-
İştahsızlık ve istemsiz kilo kaybı
-
Halsizlik ve sürekli yorgunluk
-
Dışkıda kan veya mukus (sümüksü salgı)
-
Ateş ve bulantı
-
Kansızlık (anemi)
Bu belirtiler başka sindirim sistemi hastalıklarında da görülebilir. Bu nedenle yalnızca şikâyetlere bakarak Crohn hastalığı tanısı koymak mümkün değildir.
Sindirim Sistemi Dışındaki Belirtiler
Crohn hastalığı bazı kişilerde bağırsak dışındaki organları da etkileyebilir. Eklem ağrıları, ciltte kızarıklık veya hassasiyet, gözlerde ağrı ve kızarıklık bu belirtiler arasında bulunur. Uzun süren bağırsak iltihabı besinlerin emilimini etkileyerek vitamin ve mineral eksikliklerine de yol açabilir.
Crohn Hastalığı Neden Olur?
Crohn hastalığının kesin nedeni henüz tam olarak bilinmemektedir. Araştırmalar genetik yatkınlığın, bağışıklık sisteminin çalışma biçiminin ve bağırsak mikrobiyotasındaki değişikliklerin hastalığın gelişiminde rol oynayabileceğini göstermektedir. Bağırsak mikrobiyotası, sindirim sisteminde yaşayan mikroorganizmaların bütünüdür.
Ailede inflamatuvar bağırsak hastalığı öyküsünün bulunması riski artırabilir. Sigara kullanımı da Crohn hastalığının gelişmesi ve mevcut hastalığın kötüleşmesiyle ilişkilidir. Ancak bu risk faktörlerinin bulunması, kişinin mutlaka Crohn hastalığına yakalanacağı anlamına gelmez.
Crohn Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?
Crohn hastalığının tanısında tek bir test yeterli olmayabilir. Doktor, kişinin şikâyetlerini ve tıbbi geçmişini değerlendirerek fizik muayene yapar; gerekli durumlarda laboratuvar testleri, endoskopik incelemeler ve görüntüleme yöntemlerinden yararlanır.
Tanı sürecinde şu yöntemler kullanılabilir:
-
Kan testleri: Kansızlık ve vücuttaki iltihaplanma belirtilerini değerlendirmeye yardımcı olur.
-
Dışkı testleri: Bağırsak iltihabını araştırmak ve bazı enfeksiyonları ayırt etmek için kullanılabilir.
-
Kolonoskopi: Kalın bağırsağın ve ince bağırsağın son bölümünün kamera yardımıyla incelenmesini sağlar. Gerekirse biyopsi (doku örneği) alınır.
-
MR veya BT görüntüleme: Özellikle ince bağırsağın değerlendirilmesi ve olası komplikasyonların araştırılması için istenebilir.
Hangi testlerin gerekli olduğu hastanın belirtilerine ve doktorun değerlendirmesine göre belirlenir.
Crohn Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?
Crohn hastalığının tedavisi; iltihabı kontrol altına almayı, belirtileri azaltmayı, alevlenmeleri önlemeyi ve bağırsak hasarı gibi komplikasyonların riskini azaltmayı amaçlar. Her hasta için aynı tedavi uygulanmaz. Hastalığın yerleşimi, şiddeti, önceki tedavilere yanıt ve kişinin genel sağlık durumu dikkate alınır.
İlaç Tedavisi ve Beslenme
Doktorun değerlendirmesine göre kortikosteroidler, bağışıklık sisteminin belirli işlevlerini düzenleyen ilaçlar veya biyolojik tedaviler kullanılabilir. Kortikosteroidler genellikle alevlenmeleri kontrol altına almak için kısa süreli tercih edilir; uzun dönem tedavi planı hastalığın özelliklerine göre oluşturulur.
Crohn hastalığında herkese uygun tek bir beslenme listesi yoktur. Dengeli beslenmek, yeterli sıvı almak ve kişide şikâyetleri artıran yiyecekleri takip etmek önemlidir. Gerektiğinde vitamin ve mineral eksiklikleri değerlendirilir; beslenme düzeni doktor veya diyetisyen desteğiyle planlanabilir.
Cerrahi Tedavi Hangi Durumlarda Gerekir?
İlaç tedavisi yeterli olmadığında veya bağırsak tıkanıklığı, fistül (organlar ya da dokular arasında oluşan anormal kanal) ve apse (iltihap birikimi) gibi komplikasyonlar geliştiğinde cerrahi tedavi gündeme gelebilir. Ameliyatın türü, etkilenen bağırsak bölümüne ve sorunun niteliğine göre belirlenir. Cerrahi tedavi bazı komplikasyonları giderebilir ancak Crohn hastalığını bütünüyle ortadan kaldırmaz; takip sürdürülmelidir.
Crohn Hastalığında Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Tekrarlayan karın ağrısı, uzun süren ishal, açıklanamayan kilo kaybı veya dışkıda kan görülmesi durumunda tıbbi değerlendirme alınmalıdır. Şiddetli karın ağrısı, yoğun kanama, sürekli kusma ya da bağırsak tıkanıklığını düşündüren belirtiler varsa acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.
OFM Antalya Hastanesi’nde sindirim sistemi şikâyetleriniz için uygun değerlendirme süreci hakkında bilgi alabilir, başvuracağınız bölüm konusunda hastaneden yönlendirme isteyebilirsiniz. Crohn hastalığı şüphesinde gastroenteroloji değerlendirmesi önemlidir. Tanı ve tedavi planı, muayene ve gerekli tetkiklerin sonuçlarına göre belirlenir.
OFM Antalya Hastanesi’nde Tanı ve Tedavi
OFM Antalya Hastanesi’nde ilgili branş hekimleri tarafından hastaların tanı, tedavi ve takip süreçleri güncel tıbbi yaklaşımlar doğrultusunda değerlendirilmektedir. Crohn hastalığı hakkında daha fazla bilgi almak ve size en uygun tedavi seçeneklerini öğrenmek için OFM Antalya Hastanesi’nin Gastroentroloji bölümüyle iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Crohn hastalığı tamamen iyileşir mi?
Crohn hastalığı kronik bir hastalıktır ve günümüzde hastalığı kesin olarak ortadan kaldıran bir tedavi bulunmamaktadır. Bununla birlikte uygun tedaviyle belirtiler kontrol altına alınabilir ve uzun süreli remisyon sağlanması hedeflenebilir.
Crohn hastalığı bulaşıcı mıdır?
Hayır. Crohn hastalığı bulaşıcı bir enfeksiyon değildir. Kişiden kişiye temas, aynı ortamda bulunma veya ortak eşya kullanımı yoluyla bulaşmaz.
Crohn hastalığı olan kişiler nasıl beslenmelidir?
Beslenme planı kişiye özel hazırlanmalıdır. Dengeli bir diyet uygulanmalı, yeterli sıvı alınmalı ve şikâyetleri artıran yiyecekler takip edilmelidir. Gereksiz besin kısıtlamalarından kaçınılmalı, önemli diyet değişiklikleri sağlık uzmanıyla görüşülmelidir.
Crohn hastalığı ile ülseratif kolit arasındaki fark nedir?
Her ikisi de inflamatuvar bağırsak hastalığıdır. Crohn hastalığı sindirim sisteminin ağızdan anüse kadar herhangi bir bölümünü etkileyebilir ve bağırsak duvarının daha derin katmanlarına ilerleyebilir. Ülseratif kolit ise esas olarak kalın bağırsağın iç yüzeyini ve rektumu etkiler.
Crohn hastalığı hangi bölüm tarafından tedavi edilir?
Crohn hastalığının tanı ve tedavisinde temel bölüm gastroenteroloji bölümüdür. Hastalığın komplikasyonlarına göre genel cerrahi, beslenme uzmanları veya diğer branşların desteği de gerekebilir.
İlgili Doktorlarımız
