Hipertansiyon, kanın damarların iç yüzeyine uyguladığı basıncın uzun süre yüksek seyretmesiyle ortaya çıkan kronik bir sağlık sorunudur. Günlük yaşamda yüksek tansiyon olarak da ifade edilir.
Kan basıncı ölçümünde iki değer bulunur. Büyük tansiyon olarak bilinen sistolik basınç, kalbin kasılması sırasında oluşan basıncı; küçük tansiyon olarak bilinen diyastolik basınç ise kalbin gevşemesi sırasında damarlar üzerindeki basıncı ifade eder.
Hipertansiyon çoğu kişide uzun süre belirgin bir şikâyete neden olmayabilir. Bu nedenle yalnızca kişinin kendisini nasıl hissettiğine bakılarak yüksek tansiyon olup olmadığı anlaşılmaz. Düzenli tansiyon ölçümü ve gerekli durumlarda hekim değerlendirmesi önem taşır.
Hipertansiyon Belirtileri Nelerdir?
Yüksek tansiyon bazen herhangi bir belirti vermeden ilerleyebilir. Bu nedenle hipertansiyon, fark edilmeden uzun süre devam edebilen hastalıklardan biridir.
Tansiyonun belirgin şekilde yükseldiği bazı durumlarda ise şu şikâyetler görülebilir:
- Baş ağrısı
- Baş dönmesi
- Görmede bulanıklık veya değişiklik
- Çarpıntı hissi
- Burun kanaması
- Nefes darlığı
- Göğüs bölgesinde rahatsızlık
- Halsizlik
Bu belirtilerin görülmesi tek başına hipertansiyon tanısı anlamına gelmez. Benzer şikâyetler farklı sağlık sorunlarında da ortaya çıkabilir.
Hipertansiyon Neden Olur?
Hipertansiyonun tek bir nedeni olmayabilir. Yaş, genetik yatkınlık, yaşam tarzı ve bazı sağlık sorunları kan basıncının yükselmesinde rol oynayabilir.
Yüksek tansiyonla ilişkili olabilecek faktörler arasında şunlar bulunur:
- Ailede hipertansiyon öyküsü
- Fazla tuz tüketimi
- Fazla kilo
- Hareketsiz yaşam
- Sigara kullanımı
- Düzenli ve fazla miktarda alkol tüketimi
- Uzun süreli stres
- Yaşın ilerlemesi
- Böbrek hastalıkları
- Bazı hormonal hastalıklar
- Uyku apnesi
- Bazı ilaçların kullanımı
Bazı kişilerde hipertansiyonun altında başka bir hastalık bulunabilir. Bu durumda sekonder hipertansiyon adı verilen tablo söz konusu olabilir. Sekonder hipertansiyon, başka bir sağlık problemine bağlı olarak gelişen yüksek tansiyonu ifade eder.
Hipertansiyon Vücutta Hangi Organları Etkileyebilir?
Uzun süre kontrolsüz seyreden yüksek tansiyon, damarlar üzerinde sürekli bir basınç oluşturabilir. Bu durum zaman içerisinde bazı organların damar yapısını ve işlevlerini etkileyebilir.
Özellikle şu organlar açısından hipertansiyonun takip edilmesi önemlidir:
- Kalp: Kalbin iş yükünü artırabilir ve kalp-damar hastalıklarıyla ilişkili olabilir.
- Beyin: Beyin damarlarını etkileyerek inme gibi ciddi sorunlarla ilişkili olabilir.
- Böbrekler: Böbreklerdeki küçük damarların zarar görmesi böbrek fonksiyonlarını etkileyebilir.
- Gözler: Gözün damar yapısındaki değişiklikler görme sağlığını etkileyebilir.
- Damarlar: Uzun süreli yüksek basınç damarların yapısında değişikliklere neden olabilir.
Bu nedenle hipertansiyon yalnızca tansiyon değerinin yüksek olması olarak değerlendirilmemeli, kişinin genel sağlık durumu ile birlikte ele alınmalıdır.
Hipertansiyon Nasıl Teşhis Edilir?
Hipertansiyon tanısı tek bir tansiyon ölçümüne bakılarak konulmayabilir. Ölçüm koşulları, kişinin sağlık durumu ve farklı zamanlarda elde edilen değerler birlikte değerlendirilir.
Hekim değerlendirmesinde:
- Tansiyon ölçümleri
- Hastanın şikâyetleri
- Aile öyküsü
- Kullanılan ilaçlar
- Beslenme ve yaşam alışkanlıkları
- Gerekli görülen kan ve idrar testleri
- Kalp ve böbrek fonksiyonlarını değerlendiren incelemeler
dikkate alınabilir.
Bazı hastalarda evde tansiyon takibi veya 24 saatlik ambulatuvar kan basıncı ölçümü önerilebilir. Böylece kan basıncının gün içerisindeki değişimi daha ayrıntılı şekilde değerlendirilebilir.
Hipertansiyon Tedavisi Nasıl Yapılır?
Hipertansiyon tedavisi kişinin tansiyon değerlerine, yaşına, eşlik eden hastalıklarına ve genel sağlık durumuna göre planlanır.
Tedavi yaklaşımında yaşam tarzı değişiklikleri önemli bir yer tutar. Hekim tarafından gerekli görülmesi halinde tansiyon düşürücü ilaçlar da kullanılabilir.
Yaşam tarzında önerilebilecek değişiklikler arasında:
- Tuz tüketiminin azaltılması
- Dengeli ve çeşitli beslenme
- Fazla kilonun kontrol altına alınması
- Düzenli fiziksel aktivite
- Sigaranın bırakılması
- Alkol tüketiminin sınırlandırılması
- Düzenli uyku
- Tansiyonun önerilen aralıklarla takip edilmesi yer alabilir.
Kullanılan tansiyon ilaçlarının dozu veya türü hekim önerisi olmadan değiştirilmemelidir. Hipertansiyon uzun süreli takip gerektirebilen bir durumdur.
Yüksek Tansiyonda Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?
Tansiyon ölçümlerinin tekrarlayan şekilde yüksek çıkması, özellikle daha önce hipertansiyon tanısı bulunmayan kişilerde hekim değerlendirmesini gerektirir.
Bunun yanında yüksek tansiyonla birlikte göğüs ağrısı, belirgin nefes darlığı, ani görme değişikliği, konuşma bozukluğu, yüzde veya kolda ani güçsüzlük, bilinç değişikliği ya da çok şiddetli ve alışılmadık baş ağrısı gibi belirtiler ortaya çıkarsa acil tıbbi değerlendirme gerekir.
OFM Antalya’da Tanı ve Tedavi
OFM Antalya Hastanesi’nde İç Hastalıkları (Dahiliye) hekimleri tarafından hastaların tanı, tedavi ve takip süreçleri güncel tıbbi yaklaşımlar doğrultusunda değerlendirilmektedir. Yüksek tansiyon hakkında daha fazla bilgi almak ve size en uygun tedavi seçeneklerini öğrenmek için OFM Antalya Hastanesi’nin iç hastalıklar(dahiliye) bölümüyle iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Hipertansiyon nedir?
Hipertansiyon, kan basıncının uzun süre normalden yüksek seyretmesi durumudur. Halk arasında yüksek tansiyon olarak bilinir. Tanı, tekrarlayan ölçümler ve kişinin genel sağlık durumu değerlendirilerek hekim tarafından konulur.
Yüksek tansiyon belirti verir mi?
Hipertansiyon çoğu zaman belirgin bir belirti vermeyebilir. Bazı kişilerde baş ağrısı, baş dönmesi, çarpıntı veya görme değişiklikleri gibi şikâyetler görülebilir. Ancak belirti olmaması tansiyonun normal olduğu anlamına gelmez.
Yüksek tansiyon tamamen geçer mi?
Hipertansiyonun seyri ve tedavi gereksinimi kişiden kişiye değişir. Bazı kişilerde yaşam tarzı değişiklikleri önemli katkı sağlayabilirken bazı hastalarda uzun süreli ilaç tedavisi ve düzenli takip gerekebilir. Tedavi planı hekim tarafından belirlenmelidir.
Yüksek tansiyon hangi organları etkiler?
Uzun süre kontrolsüz seyreden yüksek tansiyon kalp, beyin, böbrekler, gözler ve damarlar üzerinde olumsuz etkilere yol açabilir. Bu nedenle düzenli takip, olası organ etkilerinin erken değerlendirilmesi açısından önemlidir.
Tansiyonum yüksek çıkarsa ne yapmalıyım?
Tek bir yüksek ölçüm her zaman hipertansiyon tanısı anlamına gelmez. Ölçümün uygun koşullarda tekrarlanması ve değerlerin düzenli olarak takip edilmesi önemlidir. Tekrarlayan yüksekliklerde bir hekime başvurularak değerlendirme yapılmalıdır.
OFM Antalya Hastanesi, yüksek tansiyon şikâyetleri bulunan hastaların değerlendirilmesinde kişinin genel sağlık durumunu dikkate alan hekim muayenesi ve gerekli tetkik süreçlerini planlar. Tansiyon değerlerinin düzenli takip edilmesi, risklerin değerlendirilmesi ve uygun sağlık yaklaşımının belirlenmesi için hekime başvurulması önemlidir.
İlgili Doktorlar
