Koroner Arter Hastalığı, kalp kasını besleyen koroner damarların daralması veya tıkanması sonucunda kalbin yeterli kan ve oksijen alamamasıyla ortaya çıkan bir kalp-damar hastalığıdır. En sık neden, damar duvarında kolesterol ve diğer maddelerin birikmesiyle oluşan aterosklerozdur. Hastalık bazı kişilerde uzun süre belirti vermeden ilerleyebilir.
Kalp sağlığı açısından erken değerlendirme önemlidir. Özellikle göğüste baskı veya ağrı, nefes darlığı, çabuk yorulma ve efor sırasında ortaya çıkan rahatsızlıklar dikkate alınmalıdır.
Koroner Arter Hastalığı Nedir?
Koroner arterler, kalp kasına kan taşıyan damarlardır. Koroner arter hastalığı, bu damarların iç kısmında plak adı verilen birikimlerin oluşması ve damarların zamanla daralması sonucunda kalbin kanlanmasının azalması durumudur.
Damarların daralması kalbin özellikle fiziksel aktivite sırasında ihtiyaç duyduğu oksijeni yeterince alamamasına neden olabilir. Bu durum anjina pektoris, yani kalbin yeterince oksijen alamamasına bağlı göğüs ağrısı veya baskısı şeklinde kendini gösterebilir.
Koroner Arter Hastalığı Belirtileri Nelerdir?
Koroner Arter Hastalığı belirtileri kişiden kişiye değişebilir. Bazı kişilerde şikâyetler yalnızca efor sırasında ortaya çıkarken bazı kişilerde daha farklı belirtiler görülebilir.
Sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
- Göğüste baskı, sıkışma veya ağrı
- Yürürken veya merdiven çıkarken nefes darlığı
- Eforla birlikte çabuk yorulma
- Göğüs bölgesindeki rahatsızlığın kola, omuza, sırta, boyna veya çeneye yayılması
- Soğuk terleme
- Bulantı veya baş dönmesi
- Kalp çarpıntısı
- Fiziksel aktivite sırasında ortaya çıkan halsizlik
Özellikle göğüs ağrısının yeni başlaması, giderek artması veya istirahatte ortaya çıkması önemsenmelidir.
Göğüste şiddetli baskı veya ağrı, nefes darlığı, soğuk terleme, bayılma ya da ağrının kola veya çeneye yayılması gibi belirtiler kalp krizi belirtisi olabilir ve acil tıbbi değerlendirme gerektirir.
Koroner Arter Hastalığı Neden Olur?
Koroner arter hastalığının temel mekanizması çoğunlukla damar duvarında aterosklerotik plak oluşumudur. Plak; kolesterol, yağ, kalsiyum ve damar duvarında biriken diğer maddelerin oluşturduğu yapıdır.
Zaman içerisinde plakların büyümesi damarların iç çapını daraltabilir. Bazı durumlarda plağın yüzeyinde pıhtı oluşması damardaki kan akımını aniden azaltabilir veya tamamen engelleyebilir.
Koroner arter hastalığı açısından risk oluşturabilecek başlıca faktörler şunlardır:
- Yüksek LDL kolesterol
- Hipertansiyon
- Diyabet
- Sigara kullanımı
- Fazla kilo ve obezite
- Fiziksel hareketsizlik
- Ailede erken yaşta kalp-damar hastalığı öyküsü
- İleri yaş
- Sağlıksız beslenme
- Uzun süreli stres gibi yaşam tarzı ve çevresel etkenler
Risk faktörlerinin birden fazla olması, kişinin kardiyovasküler açıdan değerlendirilmesini daha önemli hale getirebilir.
Koroner Arter Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı sürecinde hastanın şikâyetleri, sağlık geçmişi ve kalp-damar hastalığı açısından taşıdığı riskler birlikte değerlendirilir.
Doktor gerekli gördüğünde şu incelemelerden yararlanabilir:
- Elektrokardiyografi (EKG): Kalbin elektriksel aktivitesini değerlendiren testtir.
- Ekokardiyografi: Kalbin yapısını ve çalışma biçimini ultrason dalgalarıyla inceleyen görüntüleme yöntemidir.
- Efor testi: Kalbin fiziksel aktivite sırasında verdiği yanıtın değerlendirilmesine yardımcı olur.
- Koroner BT anjiyografi: Koroner damarların bilgisayarlı tomografi ile görüntülenmesini sağlayan incelemedir.
- Koroner anjiyografi: Koroner damarların kontrast madde kullanılarak doğrudan görüntülenmesini sağlayan işlemdir.
- Kan testleri: Kolesterol, kan şekeri ve gerekli görülen diğer değerlerin değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Her hastada aynı testlerin yapılması gerekmez. Hangi incelemelerin uygun olduğuna hastanın şikâyetleri ve klinik değerlendirme sonucuna göre karar verilir.
Koroner Arter Hastalığı Tedavisi Nasıl Yapılır?
Koroner Arter Hastalığında tedavi yaklaşımı hastalığın yaygınlığına, damarların durumuna, belirtilere ve kişinin genel sağlık özelliklerine göre değişir.
Tedavide öncelikle kalp-damar risklerinin azaltılması hedeflenir. Doktor tarafından gerekli görülmesi halinde kolesterol, tansiyon veya pıhtılaşma riskini kontrol etmeye yönelik ilaçlar kullanılabilir.
Bazı hastalarda damar darlığının özelliklerine göre anjiyoplasti ve stent gibi girişimsel yöntemler değerlendirilebilir. Anjiyoplasti, daralmış damarın özel bir balon yardımıyla genişletilmesi işlemidir. Stent ise damar açıklığını desteklemek amacıyla yerleştirilen küçük bir yapıdır.
Daha ileri veya yaygın damar hastalığında koroner arter bypass cerrahisi gündeme gelebilir. Bypass, kanın daralmış veya tıkanmış damar bölümünü geçerek kalp kasına ulaşmasını sağlayacak yeni bir damar yolu oluşturulmasıdır.
Koroner Arter Hastalığından Korunmak İçin Neler Yapılabilir?
Koroner arter hastalığının tüm risklerini ortadan kaldırmak mümkün değildir. Ancak değiştirilebilir risk faktörlerinin kontrol altında tutulması kalp-damar sağlığı açısından önem taşır.
Günlük yaşamda:
- Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durulması
- Düzenli fiziksel aktivite yapılması
- Sebze, meyve, tam tahıl ve dengeli protein kaynaklarının ağırlıklı olduğu bir beslenme düzeninin tercih edilmesi
- Tüketilen doymuş yağ, trans yağ, tuz ve işlenmiş gıdaların sınırlandırılması
- Sağlıklı vücut ağırlığının korunması
- Tansiyon ve kan şekerinin düzenli takip edilmesi
- Kolesterol değerlerinin kontrol edilmesi
- Doktorun önerdiği kontrollerin aksatılmaması
kalp-damar sağlığının korunmasına katkı sağlayabilir.
OFM Antalya’da Tanı ve Tedavi
OFM Antalya Hastanesi’nde ilgili branş hekimleri tarafından hastaların tanı, tedavi ve takip süreçleri güncel tıbbi yaklaşımlar doğrultusunda değerlendirilmektedir. Koroner Arter Hastalığı hakkında daha fazla bilgi almak ve size en uygun tedavi seçeneklerini öğrenmek için OFM Antalya Hastanesi’nin Kardiyoloji birimiyle iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Koroner Arter Hastalığı tamamen geçer mi?
Koroner Arter Hastalığı, damar yapısındaki değişikliklerle ilişkili kronik bir hastalıktır. Tedavinin amacı hastalığın ilerlemesini kontrol altına almak, kalbin kanlanmasını desteklemek ve kalp-damar olayları açısından riskleri azaltmaktır. Uygulanacak yaklaşım kişiye göre değişir.
Koroner Arter Hastalığı göğüs ağrısı yapar mı?
Evet. Koroner damarların daralması kalp kasının özellikle efor sırasında yeterli oksijen alamamasına ve göğüste baskı, sıkışma veya ağrı hissedilmesine neden olabilir. Ancak her göğüs ağrısının nedeni koroner arter hastalığı değildir ve göğüs ağrısı hekim tarafından değerlendirilmelidir.
Koroner Arter Hastalığı gençlerde görülür mü?
Koroner arter hastalığı ileri yaşlarda daha sık görülse de genç yaşlarda da ortaya çıkabilir. Sigara, yüksek kolesterol, diyabet, hipertansiyon, obezite, aile öyküsü ve bazı diğer risk faktörleri genç kişilerde de hastalık riskini artırabilir.
Koroner BT anjiyografi nedir?
Koroner BT anjiyografi, koroner damarların bilgisayarlı tomografi kullanılarak görüntülenmesini sağlayan bir incelemedir. Koroner damarlardaki darlık veya plakların değerlendirilmesine yardımcı olabilir. Testin gerekli olup olmadığı hekim tarafından kişinin durumuna göre belirlenir.
Koroner Arter Hastalığı hangi bölüm tarafından değerlendirilir?
Koroner Arter Hastalığı öncelikle Kardiyoloji bölümünün değerlendirme alanındadır. Göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı veya eforla ortaya çıkan şikâyetleri olan kişilerin kardiyoloji uzmanına başvurması gerekebilir.
İlgili Doktorlarımız
