Hemoroid, halk arasında basur olarak bilinen ve makat çevresindeki veya rektumun alt bölümündeki damarların şişmesiyle ortaya çıkabilen yaygın bir sağlık sorunudur. İç hemoroid ve dış hemoroid olmak üzere iki temel tipi bulunur. Belirtiler kişiden kişiye değişebilir; makat bölgesinde kanama, kaşıntı, ağrı, şişlik veya ele gelen bir oluşum görülebilir.
Hemoroid (Basur) Nedir?
Hemoroid, anüs ve alt rektum bölgesindeki damarların ve çevre dokuların genişleyip şişmesiyle oluşan bir durumdur. İç hemoroid, anüs ve rektumun iç kısmında gelişirken dış hemoroid, makat çevresindeki derinin altında oluşur.
Hemoroid Belirtileri Nelerdir?
Hemoroid belirtileri, oluşumun iç veya dış bölgede bulunmasına ve durumun özelliklerine göre değişebilir. Bazı kişilerde yalnızca hafif bir rahatsızlık görülürken, bazı kişilerde günlük yaşamı etkileyebilen yakınmalar ortaya çıkabilir.
Yaygın hemoroid belirtileri arasında şunlar bulunabilir:
- Tuvalet sonrasında parlak kırmızı renkte kan görülmesi
- Makat çevresinde kaşıntı veya tahriş
- Makat bölgesinde ağrı veya rahatsızlık hissi
- Anüs çevresinde şişlik veya ele gelen kitle
- Dışkılama sonrasında tam boşalamama hissi
- İç çamaşırında veya tuvalet kâğıdında mukus görülmesi
- İç hemoroidin dışarı doğru sarkması
Özellikle dış hemoroid içerisinde pıhtı oluşması durumunda daha belirgin ağrı ve şişlik görülebilir.
Hemoroid Neden Olur?
Hemoroidin ortaya çıkmasında dışkılama sırasında aşırı ıkınma, kabızlık ve tuvalette uzun süre oturma gibi faktörler rol oynayabilir. Düşük lifli beslenme, kronik ishal, gebelik, yaşın ilerlemesi ve sık ağır kaldırma da hemoroid gelişme riskini artırabilen durumlar arasında yer alır.
Özellikle sert dışkının geçişi sırasında fazla ıkınmak makat bölgesindeki basıncı artırabilir. Bu nedenle bağırsak alışkanlıklarının düzenlenmesi, hemoroid şikâyetlerinin yönetilmesinde önemli bir yere sahiptir.
Hemoroid Tanısı Nasıl Konur?
Hemoroid tanısı için öncelikle hastanın şikâyetleri, bağırsak alışkanlıkları ve tıbbi geçmişi değerlendirilir. Ardından doktor tarafından makat ve çevresini kapsayan fizik muayene yapılabilir. Gerekli durumlarda parmakla rektal muayene veya anüs ve rektumun iç kısmını değerlendirmek amacıyla anoskopi gibi yöntemler kullanılabilir.
Önemli: Makat bölgesinden gelen her kanama hemoroid kaynaklı olmayabilir. Anal fissür, bağırsak hastalıkları ve gastrointestinal sistemin farklı bölgelerinden kaynaklanan kanamalar da benzer bir belirtiye yol açabilir. Bu nedenle özellikle tekrarlayan veya açıklanamayan kanamalarda doktor değerlendirmesi önemlidir.
Hemoroid Tedavisi Nasıl Yapılır?
Hemoroid tedavisi; hastanın şikâyetlerine, hemoroidin türüne ve muayene bulgularına göre belirlenir. Hafif yakınmalarda dışkının yumuşatılması, yeterli sıvı alınması, lif içeren besinlerin artırılması ve dışkılama sırasında aşırı ıkınmaktan kaçınılması önerilebilir.
Şikâyetlerin devam ettiği veya daha ileri durumlarda doktor tarafından farklı tedavi seçenekleri değerlendirilebilir. Bunlar arasında lastik bant ligasyonu, skleroterapi ve infrared koagülasyon gibi girişimsel yöntemler bulunur. Daha ileri veya belirli özelliklere sahip hemoroidlerde cerrahi tedavi de gündeme gelebilir.
Hangi yöntemin uygun olduğu, yalnızca hemoroidin adına bakılarak belirlenmez. Muayene bulguları ve hastanın şikâyetlerinin özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.
Hemoroidden Korunmak İçin Nelere Dikkat Edilmeli?
Hemoroid oluşumunu veya şikâyetlerin tekrarlamasını azaltmaya yardımcı olabilecek günlük alışkanlıklar arasında şunlar yer alabilir:
- Lif açısından zengin beslenmek
- Yeterli sıvı tüketmek
- Kabızlığı önlemeye çalışmak
- Tuvalet sırasında aşırı ıkınmamak
- Tuvalette gereğinden uzun süre oturmamak
- Dışkılama ihtiyacını uzun süre ertelememek
- Düzenli fiziksel aktiviteyi yaşamın bir parçası haline getirmek
Lifli beslenme dışkının daha yumuşak ve kolay geçmesine yardımcı olabilir. Günlük sıvı tüketimi de lifin bağırsaklardaki etkisini destekleyebilir.
Hemoroidde Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Makat bölgesindeki kanama, ağrı veya şişlik hemoroid dışında farklı nedenlerle de ortaya çıkabilir. Bu nedenle şikâyetlerin tekrarlaması, giderek artması veya günlük yaşamı etkilemesi durumunda doktor değerlendirmesi gerekir.
Özellikle şiddetli makat ağrısı ile birlikte kanama, yoğun veya durmayan kanama, büyük kan pıhtıları, ateş ya da belirgin halsizlik gibi durumlarda gecikmeden tıbbi değerlendirme alınmalıdır.
OFM Antalya’da Tanı ve Tedavi
OFM Antalya Hastanesi’nde ilgili branş hekimleri tarafından hastaların tanı, tedavi ve takip süreçleri güncel tıbbi yaklaşımlar doğrultusunda değerlendirilmektedir. Hemoroid hakkında daha fazla bilgi almak ve size en uygun tedavi seçeneklerini öğrenmek için OFM Antalya Hastanesi’nin Genel Cerrahi bölümüyle iletişime geçebilirsiniz.
Hemoroid Hakkında Sık Sorulan Sorular
Hemoroid ile basur aynı şey midir?
Evet. Hemoroid, halk arasında basur olarak da adlandırılır. Her iki ifade de anüs ve alt rektum çevresindeki damarların ve dokuların şişmesiyle ilişkili aynı sağlık durumunu tanımlamak için kullanılır.
Hemoroid kanama yapar mı?
Evet, özellikle iç hemoroidlerde dışkılama sonrasında parlak kırmızı renkte rektal kanama görülebilir. Ancak makat bölgesindeki her kanama hemoroid anlamına gelmez. Tekrarlayan veya açıklanamayan kanamalarda doktor değerlendirmesi önemlidir.
Hemoroid neden olur?
Kabızlık, dışkılama sırasında aşırı ıkınma, tuvalette uzun süre oturma, düşük lifli beslenme, kronik ishal, gebelik, yaşın ilerlemesi ve sık ağır kaldırma hemoroid gelişimiyle ilişkili faktörler arasında yer alabilir.
Hemoroid nasıl tedavi edilir?
Tedavi, hemoroidin türüne ve hastanın şikâyetlerine göre değişir. Beslenme ve bağırsak alışkanlıklarının düzenlenmesinin yanı sıra bazı ilaçlar veya girişimsel yöntemler kullanılabilir. İleri veya uygun durumlarda cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.
Hemoroid için hangi bölüme başvurulur?
Hemoroid şikâyetleri için Genel Cerrahi bölümüne başvurulabilir. Doktor, şikâyetlerin nedenini değerlendirmek ve hemoroid dışında başka bir sorun bulunup bulunmadığını belirlemek amacıyla gerekli muayeneyi planlar.
